8 trường có doanh thu cần rà soát nghĩa vụ thuế hơn 1.783 tỷ đồng
Theo Thông báo kết luận thanh tra số 32/TB-TTCP về trách nhiệm của Đại học Quốc gia Hà Nội trong việc thực hiện cơ chế tự chủ giai đoạn 2021-2024, Thanh tra Chính phủ xác định 8 trường chậm thực hiện kê khai, nộp thuế thu nhập doanh nghiệp và thuế giá trị gia tăng đối với một số khoản thu đào tạo và thu khác.
Tính đến ngày 31/12/2024, tổng doanh thu tạm tính liên quan đến các khoản này là 1.783.735,32 triệu đồng, tương đương hơn 1.783 tỷ đồng. Trong đó, Trường Đại học Công nghệ có doanh thu lớn nhất với hơn 482,66 tỷ đồng; tiếp đến là Trường Đại học Ngoại ngữ hơn 392,11 tỷ đồng, Trường Đại học Kinh tế hơn 345,86 tỷ đồng và Trường Quốc tế hơn 311,51 tỷ đồng.
Bốn đơn vị còn lại gồm Trường Đại học Giáo dục với hơn 85,92 tỷ đồng, Trường Quản trị và Kinh doanh hơn 86,84 tỷ đồng, Trường Đại học Y Dược hơn 64,33 tỷ đồng và Trường Khoa học liên ngành và Nghệ thuật hơn 14,47 tỷ đồng.
Tại Trường Đại học Ngoại ngữ, phần lớn doanh thu được thống kê đến từ hoạt động đào tạo, với hơn 391,76 tỷ đồng. Ngoài ra, trường có khoản thu từ thanh lý tài sản hơn 353 triệu đồng chưa thực hiện kê khai, nộp thuế TNDN và GTGT.
Tuy nhiên, cần phân biệt rõ giữa doanh thu đang được rà soát và nghĩa vụ thuế phải nộp. Thanh tra Chính phủ kiến nghị Bộ Tài chính chỉ đạo cơ quan thuế phối hợp đối chiếu từng khoản doanh thu, học phí và dịch vụ để xác định khoản nào thuộc diện chịu thuế, kỳ tính thuế, số thuế phải nộp, tiền chậm nộp và hành vi vi phạm nếu có.
Do đó, con số hơn 1.783 tỷ đồng không phải số tiền thuế bị truy thu. Đây là tổng doanh thu tạm tính cần được cơ quan thuế tiếp tục đối chiếu, xác định nghĩa vụ theo quy định.
Từ học phí, học bổng đến tài sản công: nhiều tồn tại được chỉ ra
Không chỉ vấn đề kê khai thuế, kết luận thanh tra còn chỉ ra hàng loạt tồn tại trong hoạt động của ĐHQGHN và các trường thành viên.
Đáng chú ý, cả 8 trường được kiểm tra đều chưa trích lập đủ 8% nguồn thu học phí để hình thành quỹ học bổng khuyến khích học tập. Tổng số tiền phải trích lập trong giai đoạn 2021-2024 là hơn 332,27 tỷ đồng, nhưng thực tế mới trích hơn 237,9 tỷ đồng, tương đương 5,73%, còn thiếu gần 95 tỷ đồng.
Ba đơn vị còn được xác định sử dụng quỹ học bổng cho các nội dung khác. Trường Khoa học liên ngành và Nghệ thuật sử dụng hơn 1,57 tỷ đồng, Trường Quản trị và Kinh doanh hơn 742 triệu đồng và Trường Đại học Công nghệ gần 596 triệu đồng.
Trong công tác đào tạo, một số trường bị xác định thu học phí chưa đúng quy định. Trường Quản trị và Kinh doanh thu học phí năm học 2023-2024 đối với 8 chương trình chưa đạt kiểm định chất lượng và chưa ban hành định mức kinh tế - kỹ thuật, với mức 6-7 triệu đồng/tháng đối với hệ cử nhân, 6,75-7,5 triệu đồng/tháng đối với thạc sĩ và 11 triệu đồng/tháng đối với tiến sĩ.
Trường Đại học Kinh tế được xác định thu học phí văn bằng 2 ở mức 450.000 đồng/tín chỉ trong năm học 2021-2022, cao hơn mức quy định. Trong khi đó, Trường Đại học Giáo dục thu 470.000 đồng/tín chỉ đối với văn bằng 2 các ngành đào tạo giáo viên, trong khi mức quy định dao động từ 303.000-427.200 đồng/tín chỉ.
Công tác tuyển sinh cũng được Thanh tra Chính phủ lưu ý khi 6/8 trường được kiểm tra bị xác định tuyển sinh vượt chỉ tiêu được giao hoặc phê duyệt. Các đơn vị gồm Trường Đại học Công nghệ, Trường Khoa học liên ngành và Nghệ thuật, Trường Đại học Giáo dục, Trường Đại học Ngoại ngữ, Trường Đại học Kinh tế và Trường Quốc tế.
Ở lĩnh vực tài sản công, Văn phòng ĐHQGHN, Trường Quản trị và Kinh doanh và Trường Đại học Ngoại ngữ được xác định có hoạt động cho thuê, liên doanh, liên kết tài sản công khi chưa có đề án được cấp có thẩm quyền phê duyệt.
Riêng Trường Quản trị và Kinh doanh, dù hoạt động liên doanh, liên kết với Công ty TNHH Đầu tư phát triển Việt Liên Hoa đã chấm dứt từ tháng 10/2022, doanh nghiệp này vẫn chiếm dụng khoảng 100 m² mặt bằng tại thời điểm thanh tra.
Trong đầu tư xây dựng, tại gói thầu nhà D7 và D8 thuộc dự án ký túc xá Hòa Lạc, đơn giá dự toán phát sinh được phê duyệt chưa đúng quy định, khiến giá trị dự toán cao hơn quy định khoảng 450 triệu đồng. Năm trường gồm Đại học Ngoại ngữ, Đại học Kinh tế, Đại học Công nghệ, Trường Quốc tế và Trường Quản trị và Kinh doanh cũng bị xác định nghiệm thu không đúng khối lượng, đơn giá, dẫn đến giá trị quyết toán sai cao hơn quy định tổng cộng khoảng 790 triệu đồng.
Thanh tra Chính phủ cũng phát hiện những vấn đề trong hoạt động khoa học công nghệ. Hai đề tài do Trường Đại học Kinh tế chủ trì có hồ sơ thuê khoán chuyên đề không phản ánh đầy đủ tác giả thực hiện, một số nội dung có dấu hiệu trùng lặp. Qua đó, ngân sách Nhà nước đã thanh toán, quyết toán hơn 200 triệu đồng cho các chuyên đề được thanh tra xác định có sai phạm; các chủ nhiệm đề tài đã thực hiện việc nộp lại khoản tiền theo kết luận.
Từ những tồn tại trên, Thanh tra Chính phủ yêu cầu ĐHQGHN và các đơn vị liên quan tiếp tục rà soát, xác định rõ tính chất, mức độ, hậu quả và trách nhiệm của tổ chức, cá nhân; đồng thời xử lý các vi phạm theo thẩm quyền. Đối với nghĩa vụ thuế, cơ quan thuế sẽ tiếp tục đối chiếu để xác định số phải nộp và tiền chậm nộp theo từng trường hợp.
Đáng chú ý, Thanh tra Chính phủ yêu cầu nếu quá trình xử lý phát hiện hành vi có dấu hiệu tội phạm hoặc gây thiệt hại tiền, tài sản Nhà nước thì phải chuyển hồ sơ đến cơ quan điều tra có thẩm quyền.
